ویژگیهای نرم افزار ابن سینا

Avicenna Schematicنرم افزار ابن سینا نرم افزاری است که کاربر پس از وارد نمودن نشانه های بیماری، لیستی از بیماریها را بر اساس امکان وقوع مشاهده خواهد نمود. در این نرم افزار با ورود هر نشانه بالغ بر ۱۵۰۰ بیماری مورد آنالیز قرار خواهد گرفت و دقت تشخیصی آن برابر با ۹۰ درصد به ازای ورود ۶۰ درصد از نشانه های یک بیماری می باشد. همچنین این نرم افزار می تواند برای هر بیماری انتخاب شده آزمایشهای تکمیلی را تجویز نموده و در صورت تایید پزشک، به تجویز دارو و نسخه نیز اقدام نماید. در نرم افزار ابن سینا حجم اطلاعاتی برابر با ۱۵۰۰۰ صفحه مشتمل بر ۱۹۹۳ مورد عارضه (۱۶۱۱ مورد بیماری، ۷۴ مورد مصدومیت، و ۳۰۸ مورد مسمومیت) و ۳۰۶ مورد نشانه به انضمام بالغ بر ۱۲۵۰۰۰ رابطه فیمابین موجود می باشد. علاوه بر آن، بانک اطلاعات نرم افزار مشتمل بر بسیاری از موارد دیگر نظیر اطلاعات ۶۱۰ مورد آزمایش تشخیصی، ۱۲۸ مورد جراحی، ۹۲۷ عنوان دارو و ۶۱۵ مورد اطلاعات متفرقه است. همچنین به انضمام موارد فوق الذکر مجموعه کدهای استاندارد ICD-10 و ICD-9 به همراه بالغ بر ۲۶۰۰ قطعه تصویر مرتبط نیز به بانک اطلاعات نرم افزار اضافه شده که به کاربر در درک مطالب یاری خواهد رسانید.

روش تشخیصی نرم افزار ابن سینا بر اساس تئوری فازی استوار می باشد که با بهره گیری از یک بانک دانش مبتنی بر روابط فازی اقدام به ارزیابی تشخیصهای (بیماریهای) گوناگون می نماید. اساس تصمیم گیری نرم افزار ابن سینا همانند روشی است که پزشکان در امور تشخیصی روزانه از آن بهره می جویند. به طور کلی هر پزشک به هنگام تشخیص بیماری (به طور خود آگاه و یا ناخود آگاه) دو پارامتر میزان باور پذیری و میزان باور ناپذیری هر بیماری را بر اساس نشانه های موجود در بیمار مورد بررسی قرار می دهد. میزان باور پذیری یک بیماری به چندین شرط به قرار زیر وابسته می باشد:

  1. به هر اندازه که یک پزشک برای یک نشانه خاص بیماریهای بیشتری را به عنوان مسبب آن نشانه در ذهن متصور گردد، در ازای وجود آن نشانه میزان باور پذیری وی برای هر یک از آن بیماریها کمتر خواهد شد و بالعکس.
  2. هر چقدر که امکان بروز یک نشانه در یک بیماری بیشتر باشد، میزان باورپذیری آن بیماری در ازای وجود آن نشانه در نظر پزشک افزایش خواهد یافت و بالعکس.
  3. اگر یک نشانه تنها در یک بیماری مشاهده گردد، وجود آن نشانه کاملا بر وجود آن بیماری دلالت خواهد داشت.
  4. اگر دو نشانه به طور مستقل وجود یک بیماری را تایید نمایند، وجود هر دوی آنها با هم وجود بیماری را بیشتر از هر یک به تنهایی تایید خواهند نمود.

همچنین پزشکان علاوه بر ارزیابی میزان باور پذیری یک بیماری بر اساس یک مجموعه از نشانه ها، میزان باورناپذیری یا عدم باور پذیری بیماریها را نیز بر اساس نشانه های غیر موجود در بیمار مورد بررسی قرار می دهند. همانند مورد میزان باور پذیری، میزان عدم باور پذیری یک بیماری نیز به چندین شرط گوناگون به قرار زیر بستگی خواهد داشت:

  1. به هر اندازه که تعداد بیشتری نشانه در یک بیماری خاص مشاهده شود، عدم ظهور یک نشانه از نشانه های مذکور -در بیمار- میزان عدم باور پذیری آن بیماری را کمتر کاهش خواهد داد و بالعکس.
  2. به هر اندازه که امکان بروز یک نشانه در یک بیماری بیشتر باشد، عدم حضور آن نشانه در بیمار میزان عدم باور پذیری آن بیماری را در نظر پزشک بیشتر افزایش خواهد داد و بالعکس.
  3. اگر تشخیص یک بیماری مستلزم وجود یک نشانه خاص در بیمار باشد و آن نشانه در بیمار مشاهده نگردد، بیماری مذکور می بایست مستثنی گردد.
  4. اگر عدم وجود دو نشانه به طور مستقل وجود یک بیماری را غیر باور پذیر نمایند، عدم وجود هر دوی آنها با هم بیش از هر یک از آنها وجود آن بیماری را غیر باور پذیر خواهند نمود.

نرم افزار ابن سینا نیز با بهره گیری از اصول ۸ گانه فوق الذکر و با استفاده از منطق فازی بر اساس هر مجموعه داده شده از نشانه های بیمار تشخیصهای گوناگون را مورد ارزیابی قرار خواهد داد و نتیجه را به صورت لیستی از بیماریها بر اساس امکان وقوع به کاربر ارایه خواهد نمود. بر اساس ارزیابیهای تجربی مشخص گردیده است که در صورتی که بیش از ۶۰ درصد نشانه های یک بیماری به نرم افزار وارد گردد، احتمال تشخیص آن بیماری توسط نرم افزار به بیش از ۹۰ درصد افزایش خواهد یافت.